માર્કેટમાં આવી નકલી કેરી…? ખરીદતા પહેલા આ વાતનું રાખજો ખાસ ધ્યાન…

ઉનાળાની ઋતુ આવતાની સાથે જ ભારતીય બજારોમાં કેરીઓ દેખાવા લાગે છે. આ ફળ ફક્ત સ્વાદમાં જ અજોડ નથી પણ સ્વાસ્થ્ય માટે પણ ઘણી રીતે ફાયદાકારક છે.

કેરીમાં રહેલા વિટામિન, મિનરલ્સ અને એન્ટીઑકિસડન્ટ શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિને મજબૂત બનાવવામાં મદદ કરે છે. પરંતુ જેમ જેમ તેની માંગ વધે છે, કેટલાક વેપારીઓ તેને ઝડપથી પાકવા માટે ખતરનાક રસાયણોનો ઉપયોગ કરવાનું શરૂ કરે છે. સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાતું રસાયણ કેલ્શિયમ કાર્બાઇડ છે. જેને ભારત સરકારે ફળો પાકવા માટે બંધ કરી દીધા છે, એટલે કે તેના પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. કેરીની મોસમને ધ્યાનમાં રાખીને, ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (FSAI) એ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને સતર્ક રહેવાનો આદેશ આપ્યો છે. તેમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે રસાયણોનો ઉપયોગ કરીને કેરી વેચતા કે પકવતા પકડાયેલા લોકો સામે FSS એક્ટ 2006 અને તેના સંબંધિત નિયમો હેઠળ કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

કેલ્શિયમ કાર્બાઇડ શું છે?

તે એક રાસાયણિક પદાર્થ છે એટલે કે એક રાસાયણિક સંયોજન જેનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે કારખાનાઓમાં થાય છે. જ્યારે તે પાણીના સંપર્કમાં આવે છે ત્યારે તે એસિટિલિન ગેસ છોડે છે. જે ફળોને કૃત્રિમ રીતે પકવવામાં મદદ કરે છે. જોકે, આ પ્રક્રિયા ફળોની કુદરતી મીઠાશ અને પોષક તત્વોને બગાડે છે અથવા નાશ કરે છે. આવી સ્થિતિમાં, ફળો બહારથી પાકેલા દેખાય છે પરંતુ અંદરથી કાચા અને હાનિકારક હોઈ શકે છે.

તેની સ્વાસ્થ્ય પર શું અસર થશે?

ડાયેટિશિયનો માને છે કે કેલ્શિયમ કાર્બાઇડથી પાકેલી કેરીમાં પોષક મૂલ્ય ઓછું હોય છે અને તે પાચનતંત્રને અસર કરે છે. તેના સતત સેવનથી ગેસ, એસિડિટી, માથાનો દુખાવો, ઉલટી અને લીવર સંબંધિત સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. આ ખાસ કરીને બાળકો, સગર્ભા સ્ત્રીઓ અને વૃદ્ધો માટે ખતરનાક સાબિત થઈ શકે છે.

રસાયણોનો ઉપયોગ કરીને પાકેલી કેરી કેવી રીતે ઓળખવી?

જો કેરીનો રંગ બહારથી ખૂબ જ ચમકતો હોય અને અંદરથી કઠણ હોય તો તેને રસાયણોનો ઉપયોગ કરીને પાકાવવામાં આવ્યો હોઈ શકે છે. કુદરતી કેરીનો રંગ થોડો આછો અને આછો પીળો કે લીલો હોય છે. આ ઉપરાંત, તમે તેને તેની ગંધ દ્વારા પણ ઓળખી શકો છો. કુદરતી કેરીઓમાં તાજી મીઠી સુગંધ હોય છે જ્યારે રાસાયણિક રીતે પાકેલી કેરીઓમાં કાં તો ગંધ હોતી નથી અથવા તો તીખી અને અત્યંત અસ્વસ્થતાભરી ગંધ હોય છે. આ ઉપરાંત, રસાયણોથી પાકેલી કેરીનો સ્વાદ કડવો અને વિચિત્ર હોઈ શકે છે. જો કેરી સ્પર્શ કરવામાં આવે ત્યારે ખૂબ સખત અથવા ખૂબ નરમ હોય, તો તે રસાયણોનો ઉપયોગ કરીને પાકેલી હોઈ શકે છે. કુદરતી કેરીઓ હળવી, નરમ અને સંતુલિત રચના ધરાવતી હોય છે.

ઘરે કુદરતી રીતે કેરી પકવવા માટે શું કરવું?

ઘરે કુદરતી રીતે કેરી પકવવા માટે, તેને ઓરડાના તાપમાને કાગળમાં લપેટીને રાખો અથવા સ્ટ્રોમાં લપેટીને રાખો. કેરી બે થી ત્રણ દિવસમાં કુદરતી રીતે પાકી જશે. જેના કારણે તેની મીઠાશ અને પોષક તત્વો સુરક્ષિત રહે છે.

જો કોઈ દુકાનદાર કે વેપારી રસાયણોનો ઉપયોગ કરતો હોય તો શું કરવું જોઈએ?

જો તમને લાગે કે કોઈ દુકાનદાર કે વેપારી રસાયણોનો ઉપયોગ કરી રહ્યો છે તો તમે તમારા જિલ્લાના ખાતર નાગરિક પુરવઠા વિભાગ અથવા ગ્રાહક સુરક્ષા વિભાગનો સંપર્ક કરી શકો છો. આ ઉપરાંત, તમે પોલીસ અથવા મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનમાં પણ ફરિયાદ નોંધાવી શકો છો.