દેશના સૌથી મોટા ફેન્ટસી ગેમિંગ પ્લેટફોર્મ Dream11 ને સંસદમાં પ્રમોશન એન્ડ રેગ્યુલેશન ઓફ ઓનલાઈન ગેમિંગ બિલ 2025 પસાર થયા પછી મોટો ફટકો પડ્યો છે. આ કાયદાએ વાસ્તવિક પૈસાથી થતી બધી ઓનલાઈન ગેમ્સ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. પછી ભલે તે કૌશલ્ય આધારિત હોય કે તક આધારિત.
હવે ફેન્ટસી સ્પોર્ટ્સ પોકર અને રમી જેવી એપ્સ પર પૈસા રોકાણ કરીને રમવું ગેરકાયદેસર બની ગયું છે. ગેરકાયદેસર ઉલ્લંઘન માટે જેલ અથવા કરોડો રૂપિયા સુધીનો દંડ નક્કી કરવામાં આવ્યો છે. બિલમાં ઈ-સ્પોર્ટ્સ અને સોશિયલ ગેમિંગને પ્રોત્સાહન આપવાની પણ જોગવાઈ છે. 21 ઓગસ્ટના રોજ લોકસભા અને રાજ્યસભાએ આ બિલ પસાર કર્યું. ત્યારબાદ 22 ઓગસ્ટના રોજ રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ તેને કાયદામાં રૂપાંતરિત કર્યું. તેને મંજૂરી આપતી વખતે, એવું કહેવામાં આવ્યું હતું કે તેનો હેતુ ગેમિંગ, વ્યસન અને નાણાકીય નુકસાનને રોકવાનો છે. ઉપરાંત, પ્લેટફોર્મ પર છેતરપિંડી, મની લોન્ડરિંગ અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા જોખમો સામે રક્ષણ અને સુરક્ષા કરવાનો છે.
Dream11નું મુખ્ય બિઝનેસ મોડેલ
Dream11ની લગભગ 90% કમાણી પેઇડ સ્પર્ધાઓમાંથી થતી હતી. નાણાકીય વર્ષ 204-25 માં, પ્લેટફોર્મે લગભગ ₹9,600 કરોડની આવક મેળવી હતી. જેમાં ક્રિકેટ વર્લ્ડ કપ દરમિયાન રેકોર્ડ કમાણીનો સમાવેશ થતો હતો. બિલ લાગુ થતાં જ, તેનું મુખ્ય વ્યવસાય મોડેલ Dream11 બંધ થઈ ગયું.
તમારા મોબાઈલ પર તમામ પ્રકારના લેટેસ્ટ ન્યૂઝ, સરકારી માહિતી, હેલ્થ ટિપ્સ જેવા અપડેટ્સ મેળવવા માટે નીચે આપેલા બટન પર ક્લિક કરીને અમારા વોટ્સઅપ ગ્રુપમાં જોડાવ. Join Whatsapp
Dream11 દ્વારા શું કહેવામાં આવ્યું?
હવે કંપનીએ એક નવું નિવેદન બહાર પાડ્યું છે. એવું કહેવામાં આવે છે કે અમે Dream11 પર બધી પેઇડ સ્પર્ધાઓ બંધ કરી દીધી છે અને ઑનલાઇન રમવા માટે સંપૂર્ણપણે મફત સોશિયલ ગેમ બની ગયા છીએ. જ્યારે અમે 18 વર્ષ પહેલાં સ્પોર્ટ્સ ટેક કંપની તરીકે આ સફર શરૂ કરી હતી, ત્યારે અમે યુએસએ ફેન્ટસી સ્પોર્ટ્સ ઉદ્યોગના 1% જેટલા પણ નહોતા. Dream11 નું ફેન્ટસી સ્પોર્ટ્સ પ્રોડક્ટ સમગ્ર ભારત માટે રમતગમતને વધુ સારી બનાવવાનો અમારો માર્ગ હતો. આ જુસ્સા, માન્યતા અને ભારતીયો દ્વારા મેડ ઇન ઇન્ડિયા ફોર ઇન્ડિયાની ભાવના સાથે, અમે વિશ્વનું સૌથી મોટું ફેન્ટસી સ્પોર્ટ્સ પ્લેટફોર્મ બન્યા. અમે હંમેશા કાયદાનું પાલન કરતી કંપની રહીએ છીએ અને કાયદા અનુસાર અમારો વ્યવસાય ચલાવી રહ્યા છીએ. જોકે અમે માનીએ છીએ કે પ્રગતિશીલ નિયમન યોગ્ય દિશા હોત, અમે કાયદાનું સન્માન કરીશું અને ધ પ્રમોશન એન્ડ રેગ્યુલેશન ઓફ ઓનલાઈન ગેમિંગ લો 2025 નું સંપૂર્ણ પાલન કરીશું. અમારી પાસે ફેન કોડ, ડ્રીમ સેટ ગો અને ડ્રીમ ગેમ સ્ટુડિયો જેવા મહાન સ્પોર્ટ્સ ટેક વ્યવસાયો છે. ડ્રીમ સ્પોર્ટ્સ ફાઉન્ડેશન પણ છે. આ બધા અમારા મેક સ્પોર્ટ્સ બેટરના વિઝનને આગળ વધારશે અને ભારતને વૈશ્વિક રમતગમત મહાસત્તા બનાવવાના અમારા માનનીય વડા પ્રધાનના સ્વપ્નને પૂર્ણ કરવામાં મદદ કરશે. Dream11 એ આ વાત કહી.
Dream11 આગળ કહે છે કે તમારા બધા પ્રેમ અને વિશ્વાસ બદલ આભાર. અમારી બીજી ઇનિંગમાં મળીશું ધ Dream11 ટીમ. દરમિયાન, Dream11 ના સીઈઓ હર્ષ જૈને કર્મચારીઓને આંતરિક નોટિસ મોકલી કે હવે પેઇડ સ્પર્ધાઓ ચલાવવા માટે કોઈ કાનૂની રસ્તો બાકી નથી. તેમણે સ્ટાફને સંક્રમણ યોજનાની પણ ખાતરી આપી. 2008 માં, હર્ષ જૈન અને ભાવિત સેઠે મળીને Dream11 નો પાયો નાખ્યો. તે દેશનું નંબર વન ફેન્ટસી સ્પોર્ટ્સ પ્લેટફોર્મ બન્યું. 28 કરોડથી વધુ વપરાશકર્તાઓ જોડાયા. કંપનીએ IPL થી ટીમ ઈન્ડિયા સુધી મોટા રોકાણ કર્યા. 2021 માં, કંપનીનું મૂલ્યાંકન 8 અબજ ડોલર સુધી પહોંચી ગયું. પરંતુ હવે કાયદાના આ મોટા ફટકાએ બધું ઉલટાવી દીધું છે.
શું ટીમ ઈન્ડિયાની જર્સીમાંથી Dream11નો લોગો દૂર કરવામાં આવશે?
ઓનલાઈન ગેમિંગ બિલ 2025 પસાર થયા પછી, ટીમ ઈન્ડિયાની જર્સી સ્પોન્સરશિપ અંગે એક નવો પ્રશ્ન ઉભો થયો છે. Dream11 હજુ પણ ભારતીય ક્રિકેટ ટીમનો સત્તાવાર શર્ટ સ્પોન્સર છે. આવી સ્થિતિમાં, હવે ટીમ ઈન્ડિયાની જર્સી પર Dream11 નો લોગો રહેશે કે દૂર કરવામાં આવશે તે પણ એક મોટી મૂંઝવણ બની ગઈ છે. હવે આ સ્પોન્સરશિપ અંગે પણ શંકા છે. BCCI સચિવ દેવજીત સિકિયાએ ફાઇનાન્સિયલ એક્સપ્રેસને જણાવ્યું હતું કે બોર્ડ દેશના કાયદાનું સંપૂર્ણ સન્માન કરશે. નવા નિયમો હેઠળ પરવાનગી મળે તો જ Dream11ની જર્સી સ્પોન્સરશિપ ચાલુ રહેશે. અન્યથા BCCI તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરશે. જુલાઈ 2023 થી માર્ચ 2026 સુધી BCCI અને Dream11 વચ્ચે 358 કરોડનો સોદો થયો છે. જેમાં પુરુષો અને મહિલા બંને ટીમોની જર્સી પર તેમનો લોગો રહે છે.